Κάταγμα Ισχίου: Όσα είναι σημαντικό να γνωρίζετε
Το κάταγμα ισχίου αφορά τη λύση της συνέχειας του άνω τμήματος του μηριαίου οστού και αποτελεί μία από τις συχνότερες και σοβαρότερες ορθοπεδικές κακώσεις, ιδιαίτερα στον ηλικιωμένο πληθυσμό. Η μέση ηλικία εμφάνισής του υπολογίζεται περίπου στα 79 έτη, ενώ στην Ελλάδα καταγράφονται ετησίως περίπου 18.000 περιστατικά. Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο αριθμός των ασθενών με κάταγμα ισχίου ξεπερνά το 1,7 εκατομμύριο και παρουσιάζει αυξητική τάση.
Το κάταγμα ισχίου μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για την υγεία και τη ζωή του ασθενούς, ιδίως όταν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα. Έχει παρατηρηθεί ότι ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών εμφανίζει επιπλοκές εντός του πρώτου έτους μετά το κάταγμα. Ωστόσο, με την άμεση ιατρική παρέμβαση και τη συνεχή πρόοδο της ορθοπεδικής χειρουργικής και της αναισθησιολογίας, τα ποσοστά επιπλοκών και θνητότητας μειώνονται σημαντικά.
Τύποι καταγμάτων ισχίου
Τα κατάγματα ισχίου διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες:
- Ενδαρθρικά κατάγματα, τα οποία περιλαμβάνουν τα υποκεφαλικά κατάγματα και τα κατάγματα του αυχένα του μηριαίου
- Εξωαρθρικά κατάγματα, στα οποία ανήκουν τα διατροχαντήρια και τα υποτροχαντήρια κατάγματα
Κάθε τύπος κατάγματος παρουσιάζει διαφορετικά χαρακτηριστικά ως προς τη σταθερότητα, τις πιθανές επιπλοκές, τον τρόπο αποκατάστασης και τη συνολική πρόγνωση, γεγονός που καθορίζει και την επιλογή της θεραπείας.
Αίτια που οδηγούν σε κάταγμα ισχίου
Το κάταγμα ισχίου μπορεί να προκληθεί από διάφορους παράγοντες, με συχνότερους:
- Την οστεοπόρωση, η οποία καθιστά τα οστά πιο εύθραυστα
- Τις πτώσεις, κυρίως σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας
- Την άσκηση άμεσης βίας στο ισχίο
- Παθολογικές καταστάσεις, όπως η παρουσία κακοήθων όγκων στα οστά
Συμπτώματα
Τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα ενός κατάγματος ισχίου περιλαμβάνουν:
- Έντονο πόνο στην περιοχή του ισχίου ή της βουβωνικής χώρας, ο οποίος επιδεινώνεται με την κίνηση
- Εμφάνιση αιματώματος ή μώλωπα
- Αδυναμία φόρτισης ή κίνησης του σκέλους
- Παραμόρφωση του κάτω άκρου, το οποίο συχνά φαίνεται βραχύτερο και σε έξω στροφή
- Αντιμετώπιση του κατάγματος ισχίου
Η θεραπευτική προσέγγιση εξαρτάται από τον τύπο και τη βαρύτητα του κατάγματος, καθώς και από τη γενική κατάσταση του ασθενούς. Ο ορθοπεδικός γιατρός επιλέγει την καταλληλότερη μέθοδο με στόχο τη σταθερότητα της άρθρωσης και τη μέγιστη δυνατή λειτουργικότητα.
Στα υποκεφαλικά κατάγματα, η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει είτε οστεοσύνθεση είτε αρθροπλαστική ισχίου, ενώ στα διατροχαντήρια κατάγματα εφαρμόζεται συνήθως εσωτερική οστεοσύνθεση. Η έγκαιρη χειρουργική αποκατάσταση, ιδανικά εντός 24 ωρών, παίζει καθοριστικό ρόλο στη μείωση των επιπλοκών και στη βελτίωση της πρόγνωσης.
Μετά τη χειρουργική αντιμετώπιση, είναι ιδιαίτερα σημαντικός ο έλεγχος παραγόντων όπως τα επίπεδα της βιταμίνης D, καθώς και η άμεση έναρξη οργανωμένου προγράμματος φυσικοθεραπείας. Η αποκατάσταση στοχεύει στην ταχύτερη κινητοποίηση του ασθενούς, στην επαναφορά της λειτουργικότητας και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής του.